Ogromna nevidljiva sila gura Mliječnu stazu, našu glaksiju (i druge zajedno s njom), svemirom, pokazala je najnovija studija.
Ako ste se pitali kako se naša ili bilo koja druga galaksija kreće svemirom, odnosno što je pokreće, sad na to pitanje postoji i odgovor. Dosad su znanstvenici znali da se Mliječna staza kreće relativnom brzinom posljednjih 30 godina, ali nisu znali uzrok.
“Sad smo pronašli prazninu u suprotnom smjeru, koja je izvor sile guranja, u nedostatku sile privlačenja”, pojašnjava Brent Tully, jedan od autora studije i astronom Instituta za astronomiju u Honoluluu na Havajima. Naime, on i njegovi kolege znanstvenici otkrili su takozvani “dipole repeller”, izvor tjerajuće sile, koja našu galaksiju gura svemirom, zbog toga što mu nedostaje sila privlačenja, koja pak dolazi iz drugog izvora iste, koji se nalazi na dijametralno suprotnoj strani svemira i koji se zove “Shapley attractor”.
“U povlačenju užeta (primjerice) ako je više ljudi na jednoj strani, uže će se kretati u njihovom smjeru iz smjera slabije strane”, pojašnjava Tully.
Sve u svemiru je u pokretu
Da stavimo stvari u određenu perspektivu, napomenimo da se sve zapravo kreće u svemiru, od Zemlje koja se okreće oko svoje osi i oko Sunca pa preko Sunčevog sustava oko središta naše galaksije. Tako naša galaksija, zajedno s drugim galaksijama takozvanog superklastera Laniakea, juri svemirom brzinom oko dva milijuna kilometara na sat.
Nije riječ o kretanju bez cilja, jer znanstvenici su dugo vremena vjerovali da našu galaksiju privlači područje bogato klasterima galaksija, koje je od nas udaljeno 750 milijuna svjetlosnih godina i koje se naziva “Shapley attractor”.
“Generalno gledano, galaksije se udaljavaju jedna od druge zbog širenja svemira. Međutim, na svaku od njih djeluje gravitacijsko polje susjednih galaksija, koje uzrokuje devijantno kretanje, prema regijama visoke gustoće (galaksija) i dalje od regije niske gustoće. Naša galaksija sudjeluje u tom toku, mi se samo vozimo usput”, kaže Tully.
Trikom do otkrića
Uz pomoć jakih teleskopa, Tully i njegovi kolege uspjeli su napraviti i 3D vizualizaciju tog galaktičkog toka. Tijekom procesa izrade tog 3D animiranog prikaza, Tully i njegovi koelege pronašli su i “dipole repeller”, odnosno područje praznine ili iznimno niske gustoće galaksija. To im je pošlo za rukom pomoću matematičkog trika, odnosno inverzijom gravitacijskog toka i njegovog praćenja do novog nepoznatog izvora, koji su i otkrili te mu dali ime “dipole repeller”.
Zasad je malo toga poznato o novootkrivenom području “dipole repellera” ili galaksijama koje se nalaze unutar njega, ali daljnjim razumijevanjem tog područja, znanstvenici će povećati i naše znanje oko toga na koji način svemir zapravo funkcionira.
